Czynniki ryzyka wystąpienia cukrzycy ciężarnych:- otyłość przed ciążą (powyżej 85 kg)
- zbyt duży przyrost masy ciała w aktualnej ciąży
- cukrzyca w rodzinie (bliski stopień pokrewieństwa)
- cukrzyca stwierdzona w poprzedniej ciąży
- duża masa ciała dzieci z poprzednich ciąż (powyżej 4001 g)
- wielowodzie w obecnej ciąży
- każdy epizod cukromoczu w I trymestrze obecnej ciąży
- dwukrotnie stwierdzony cukromocz w II trymestrze obecnej ciąży
- niewyjaśniony poród martwego dziecka, poronienie lub poród przedwczesny w poprzedniej ciąży
- wady rozwojowe dzieci w poprzednich ciążach
- gestoza (zatrucie ciążowe) w obecnej lub poprzedniej ciąży
- przebycie 3 lub więcej ciąż
Do objawów cukrzycy ciążowej należą:
- cukier we krwi
- cukier w moczu
- oddawanie nadmiernej ilości moczu
- wzmożone pragnienie
- utrata masy ciała
- osłabienie, zmęczenie
- świąd skóry we wczesnej ciąży
- zakażenia grzybicze lub bakteryjne skóry
- zaburzenia widzenia
- kurcze łydek
Do zdiagnozowania cukrzycy ciężarnych wykonuje się test doustnego obciążenia glukozą.
Zalecenia Zespołu Ekspertów dotyczące wykrywania cukrzycy u ciężarnych:
- oznaczenie stężenia glukozy (cukru) we krwi powinno być wykonane u wszystkich ciężarnych przy I wizycie stwierdzającej ciążę
- test przesiewowy wykonywany u wszystkich ciężarnych w 24-28 tygodniu ciąży – doustne obiążenie 50 g glukozy
- test diagnostyczny wykonywany u ciężarnych z nieprawidłowym wynikiem testu przesiewowego – doustne obciążenie 75 g glukozy na czczo
Podczas pierwszej wizyty dokonuje się pomiaru poziomu cukru. Prawidłowe wyniki na czczo powinny wynosić:
60 – 100 mg% (3,36 – 5,6 mmol/l)- wynik prawidłowy
101 – 125 mg % (5,61 – 7,0 mmol/l) – nieprawidłowa tolerancja glukozy
powyżej 126 mg% (powyżej 7,01 mmol/l) – cukrzyca ciążowa
Prawidłowe wyniki po posiłku:
1 godzina po posiłku – 120 – 140 mg% (6,7 – 7,8 mmol/l)
2 godziny po posiłku – 100 – 120 mg% (5,6 – 6,7 mmol/l)
Stwierdzenie poziomu cukru powyżej 200 mg% w dowolnej porze dnia, niezależnie od czasu ostatniego posiłku, obliguje do zdiagnozowania cukrzycy.
Powyższe wyniki dotyczą również nieciężarnych.
Test przesiewowy doustnego obciążenia 50 g glukozy wykonuje się w 24 – 28 tygodniu ciąży. Nie wymaga bycia na czczo. Po wypiciu glukozy należy odczekać godzinę, należy w tym czasie siedzieć, nie wolno nawet spacerować po korytarzu (ponieważ powoduje to spalanie glukozy i fałszowanie wyniku!!). Krew pobiera się po godzinie – wyniki:
glukoza poniżej 140 mg% (poniżej 7,8 mmol/l)- wynik prawidłowy
glukoza na poziomie 141 – 199 mg% (7,81 – 11,0 mmol/l)- wynik nieprawidłowy, wymaga dalszej diagnostyki (wykonuje się test obciążeniem 75 g glukozy)
glukoza powyżej 200 mg% (powyżej 11,1 mmol/l) – rozpoznanie cukrzycy ciążowej – skierowanie do diabetologa
Test diagnostyczny doustnym obciążeniem 75 g glukozy wykonuje się w 32 tygodniu ciąży (po 4 tygodniach od testu przesiewowego) na czczo ( po 8 – 14 godzinnej przerwie w posiłkach). Na 3 dni przed wykonaniem dieta nie powinna być ograniczana, można jeść wszystko (przy ograniczaniu diety wynik będzie nieważny).
Przebieg testu:
- pobranie krwi na czczo
- należy wypić 300 ml płynu zawierającego 75 g glukozy w ciągu 5 minut
- pobranie krwi po 1 i po 2 godzinach od wypicia roztworu
Cukrzycę ciężarnych stwierdza się, gdy w teście diagnostycznym:
- glikemia na czczo wyniesie powyżej 100 mg% (5,6 mmol/l)
- glikemia po 1 godzinie od obciążenia wyniesie powyżej 180 mg% (10,02 mmol/l)
- glikemia po 2 godzinach od obciążenia wyniesie powyżej 140 mg% (7,8 mmol/l)
Wartości poniżej wskazanych oznaczają, iż nie stwierdza się cukrzycy ciążowej.
Dlaczego cukrzyca ciężarnych jest taka groźna?
- cukrzyca powoduje wzrost występowania wad rozwojowych u dzieci
- przyczynia się do większego odsetka poronień
- powoduje zakażenia dróg moczowych i nerek u matki
- może przyczynić się do stałego pogorszenia wzroku matki
- może spowodować stan przedrzucawkowy oraz rzucawkę u matki – jest to stan zagrożenia życia matki i dziecka (stan przedrzucawkowy objawia się wysokim ciśnieniem krwi – powyżej 160/100 mmHg wraz z zaburzeniami widzenia, zaburzeniami słuchu i drganiem drobnych mięśni; rzucawca przypomina wyglądem atak padaczki)
Inne komplikacje cukrzycy ciężarnych
- wielowodzie
- trudność w odbyciu porodu (masa dziecka powyżej 4000 g to problem przy porodzie drogami natury)
- możliwość krwotoku poporodowego
- częstsze przypadki gestozy (zatrucia ciążowego)
- porody przedwczesne (w 20 – 60%)
- porody przez cięcie cesarskie (ok. 60%)
- zespół zaburzeń oddychania u dziecka
- zbyt niski poziom cukru u dziecka (jako odpowiedź na zbyt wysoki cukier u matki)
- hiperbilirubinemia – powodująca nasiloną żółtaczkę noworodka
- wady wrodzone w 10% 0 wady serca, nerek, układu nerwowego
- zbyt duża masa urodzeniowa – powyżej 4000 g
Najlepszym sposobem na uniknięcie cukrzycy ciążowej jest unikanie tych czynników ryzyka, na które można mieć wpływ. A gdy wykryją u Ciebie cukrzycę ciężarnych:
- koniecznie dopilnuj wizyt u diabetologa i stosuj się do jego wskazówek
- mierz swój cukier i pamiętaj o tym, aby dopilnować jego prawidłowych poziomów
średni dobowy poziom cukru powinien wynosić 90 mg%
ryzyko wad rozwojowych u dziecka wzrasta przy średniej glikemii większej od 140 mg%
zwiększone ryzyko poronienia lub porodu przedwczesnego wzrasta przy średniej większej od 180 mg%
- dopilnuj prawidłowej diety cukrzycowej – diabetolog nauczy Cię obliczania wymienników węglowodanowych i komponowania prawidłowej diety
- jeżeli musisz wstrzykiwać sobie insulinę – pilnuj godzin i techniki wykonywanych wstrzyknięć
Pamiętaj, że Twoja ciąża wcale nie musi zakończyć się niepowodzeniem! Tylko od Ciebie zależy, jak będzie ona przebiegać i jak zdrowe urodzi się Twoje dziecko.
UWAGA DIETA CUKRZYCOWA!!
Osoby zainteresowane poznawaniem diety cukrzycowej zapraszam do zajrzenia w poniższe linki:
Badania dotyczące obciążenia glukozą
Dieta cukrzycowa
